Ponad 100 zaleceń dotyczących ograniczenia wpływu urządzeń elektronicznych na dzieci przedstawiła komisja powołana przez hiszpański rząd. Eksperci, bazując na wynikach badań z zakresu socjologii i neurologii, zalecają radykalne zmiany w podejściu do korzystania z technologii przez najmłodszych. Jednym z głównych postulatów jest zakaz używania smartfonów z dostępem do internetu przez dzieci poniżej 16. roku życia.
„Epidemia” technologiczna wśród dzieci
Raport zamówiono z inicjatywy socjalistycznego premiera Pedro Sáncheza, który w styczniu 2024 roku potępił „autentyczną epidemię” pornografii internetowej wśród młodzieży. W celu ochrony nieletnich przed szkodliwymi treściami powołano 50-osobową komisję złożoną z ekspertów. Efekty ich pracy zaskoczyły nawet samych zleceniodawców.
Na 250 stronach raportu zebrano dane dotyczące negatywnego wpływu smartfonów na rozwój dzieci. Wskazano m.in. na:
wzrost depresji,
uzależnienia,
stany lękowe,
myśli samobójcze,
spadek uwagi i pamięci,
dyskomfort społeczny oraz wzmożoną złość.
Rekomendacje ekspertów
Wśród 107 zaleceń znalazły się m.in.:
- Zakaz korzystania z mediów społecznościowych do 16. roku życia – zgodnie z projektem ustawy zatwierdzonym w pierwszej instancji przez parlament.
-
Telefon analogowy dla młodzieży w wieku 12–16 lat – urządzenia bez dostępu do internetu mają minimalizować zagrożenia.
-
Brak kontaktu z urządzeniami cyfrowymi dla dzieci poniżej 3. roku życia – a także ograniczenie ich użycia do minimum do 6. roku życia.
-
Obowiązek instalacji mechanizmów kontroli rodzicielskiej – w celu monitorowania treści i czasu spędzanego przed ekranem.
-
Zakaz aplikacji edukacyjnych powiązanych z systemami natychmiastowej gratyfikacji – aby uniknąć uzależnienia od bodźców cyfrowych.
Nowe regulacje i ostrzeżenia
Eksperci postulują również, by urządzenia cyfrowe sprzedawane w Hiszpanii były opatrzone ostrzeżeniami podobnymi do tych na paczkach papierosów. Informacje na etykietach miałyby wskazywać potencjalne zagrożenia dla zdrowia psychicznego i fizycznego dzieci.
Dlaczego to ważne?
Badania wykazują, że nadmierne korzystanie z technologii cyfrowych wpływa na rozwój mózgu dzieci, zwłaszcza w kluczowych latach formowania zdolności poznawczych i emocjonalnych. Mechanizmy natychmiastowej gratyfikacji w aplikacjach, dostęp do nieodpowiednich treści, a także uzależniający charakter mediów społecznościowych prowadzą do pogłębiających się problemów psychicznych i społecznych.
Warto również podkreślić, że rodzice odgrywają kluczową rolę w ochronie dzieci przed tymi zagrożeniami. Komisja apeluje, by dorośli świadomie podchodzili do kwestii cyfrowej edukacji swoich pociech, stawiając na rozwój relacji interpersonalnych i aktywności poza ekranem.
Czy Polska powinna pójść w ślady Hiszpanii?
Raport hiszpańskiej komisji otwiera pole do dyskusji także w innych krajach. W dobie powszechnej cyfryzacji i łatwego dostępu do internetu warto zastanowić się, jak chronić dzieci przed negatywnymi skutkami technologii. Czy zakaz smartfonów z dostępem do sieci do 16. roku życia mógłby być skutecznym rozwiązaniem?
Decyzje podjęte w Hiszpanii mogą stać się precedensem dla innych państw, pokazując, że odważne regulacje w obronie zdrowia najmłodszych są możliwe i konieczne.